1801-1858
Antoine Meyer

Den Auteur vum éischte Buch op Lëtzebuergesch
 

Romain Hilgert
 
 

E Mathematiksprofesser vun 28 Joer, den Antoine Meyer (31.5.1801-29.4.1857), huet am Hierscht 1829 dat éischt Buch op Lëtzebuergesch erausginn, E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus. D'Virwuert ass op de 4. September 1829 datéiert. Aacht Joer virdrun hat d'Luxemburger Wochenblatt ugefaang, déi éischt kuerz Texter op Lëtzebuergesch ze drécken.
An der zweeter Halschecht vum 18. Jorhonnert hat an Dätschland déi literaresch Bewegung vun der Volksdichtung sech op eemol fir d'Sprooch vum "einfache Vollek" begeeschtert. Iwwer déi Vollekssprooch schreift de Meyer an der Nohried vu sengem Buch net vill anescht wéi sénger Zäit schons de Johann Gottfried Herder (1744-1803).
D'Romantik um Ufank vum 19. Jorhonnert huet dat mat de Bridder Jacob Ludwig Karl Grimm (1785-1863) a Wilhelm Karl Grimm (1786-1859) virugefouert. An där romantescher Traditioun wor och de Meyer mat sengem Intressi fir d'Vollekssprooch am Verglach zum Franséischen an Houdäitschen, mat senger Virléift fir Fabelen an och munneche schwaarz-romantesche Gedichter, wéi d'Noiecht.
Et wor an der Zäit nom Wiener Kongress, wou d'Nopeschlänner 1815 léiwer aus der Festung Lëtzebuerg en eegene Stat gemaach haten, wéi datt een eenzege vun hinne se krut hätten. An duerch dem Napouljong seng Kricher hat sech den Nationalissem iwwerall an Europa staark entwéckelt.  

Wéi de Goethe 1798 a senger Kantat Sängerwürde/ Deutscher Parnaß, huet dunn och de Meyer e Schratt op de Lëtzebuerger Musebierg Parnassos gemaach an. Domat huet en d'Fro opgeworf, ob deen neie, klengen Nationalstat net och eng eege kleng Nationalsprooch bräicht. Eng éischt Äntfert gouf schons an der Ukënnegung vu sengem Buch de Journal de la ville et du grand-duché de Luxembourg vum 2. September 1829. De Journal huet direkt dem Meyer seng Funktioun an enger Nationalliterarur mat där vum Amsterdamer Romantiker Willem Bilderdijk (1756-1831) am dem Rotterdamer Volleksdichter Hendrik Tollens (1780-1856) an der hollänescher Nationallitartur verglach. Den holläensche Kinnek wor an engems Granduck vu Lëtzebuerg.
Dat Joer drop koum et zur Revolutioun, an där d'Belsch a Lëtzebuerg sech vun där autoritärer hollänescher (a protestantescher) Monarchie trenne wollten.
Fir säin éischt Buch huet de Meyer eng eegen Ortographie a Grammär missen erfannen. 1832 huet hien zu Léiwen nach e klengt Heft Jong vum Schrek op de' Letzeburger Parnassus, drécke gelooss, ma en huet geklot, datt nëmme 37 Leit et bestallt haten. Trotzdeem huet en 1845 seng Gedichter zesumme mat neien nach eng Kéier erausginn als Luxemburgische Gedichte und Fabeln, 1853 koumen Oilzegt-Klang no an 1854 nach e kuerzt Règelbüchelchen vum Lezeburger Orthoegraf, all Kéiers an der Belsch. Dräi Joer dono ass hie gestuerwen.

Am léifsten huet de Meyer Fabele geschriwwen, dacks net mat Déieren, ma mat Saachen an der Haaptroll. Hir Moral huet sech dacks mat den zozialen Ënnerscheeder beschäftegt. Ma en huet och Prosa an Dramatik probéiert an erotesch Gedichter wéi De' Pater an d'Non publizéiert.
1829, wéi de Schrek ob de' Lezeburger Parnassus erauskoum, wor och d'Joer, wéi de Meyer an d'Loge Les enfants de la concorde fortifiée opgeholl gouf. Ënnert dem Afloss vun enger klerikal-konservativer Literaturgeschicht gët de Pionéier Meyer bis haut net zu den "Nationaldichter" gezielt, anscheinend well seng Gedichter ze graff oder net gutt genuch sinn. Déi éischt a bal och déi lescht zeriéis Ausenanersetzung mam Meyer senge Gedichter huet de Félix Thyes (1830-1855) a sengem Essai sur la poésie luxembourgeoise 1854 an der belscher Literaturzeitung Revue trimestrielle gemaach, déi de Fräimaurer nostoung.
Iwwer d'politesch Fonktioun vum Lëtzebuergesche gët, bal zweehonnert Joer méi spéit, nach ëmmer gestridden A meescht nach ëmmer mat dem Meyer sengen Iddie vun Natioun a Sprooch aus dem fréien 19. Jorhonnert.

Illustratiounen: Antoine Meyer (Lithographie no enger Zeechnung vu sengem Fiss Edouard Meyer an Tableau vum Edouard Meyer an der Bibliothéik vun der Lécker Universitéit); dem Meyer säin Haaptwierk als Mathematiker, Exposé élémentaire sur la théorie des intégrales définies vun 1851
 

Dat éischt gedréckte Lëtzeburgesch (1821-1825):

Gespräche über das Luxemburger Wochenblatt (14. Abrëll 1821)

Correspondenz=Nachrichten (8. Mee 1824)

Les derniers Voeux d'un Ivrogne (10. Dezember 1825)
 

E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus (1829)

Jong vum Schrek op de' Letzeburger Parnassus (1832)

Luxemburgische Gedichte und Fabeln (1845)

Oilzegt-Klang (1853)

Règelbüchelchen vum Lezeburger Orthoegraf (1854)
 

Ulysse Capitaine: Nécrologe liégeois pour 1857: MEYER (ANTOINE)

Claude-Auguste Neyen: Biographie luxembourgeoise (1860): MEYER, Antoine

Alphonse Le Roy: Liber memorialis (1869): Meyer (ANTOINE)

Kritik:

F. Thyes: Essai sur la poésie luxembourgeoise (1854)

Bibliographie