1872
Renert

oder de Fuuss am Frack an a Maansgréisst. --- Op en Neis fotographéiert vun Engem Letzebreger. (vum M. Rodange) --- Lëtzebuerg. Drock vum J. Joris. (Ze kafen beim L. Schamburger.) 1872.
 

Romain Hilgert
 
 
 

"La période de 1867 à 1872 compte parmi les plus mouvementées et les plus critiques de l'histoire du Grand-Duché", schreift de Jean Joris.  Déi Zäit huet de Méchel Rodange dem Goethe säi Reineke Fuchs (1794) op Lëtzebuergesch iwwerdro. An no an no huet en aus der Déierefabel net nëmmen e Lidd op Lëtzebuerger Landschaften a Géigende gemaach, ma och e Spottgedicht op d'Lëtzebuerger Gesellschaft vun der industrieller Revolutioun an dem jonken Nationalstat.
Esou gouf d'Gedicht mat senge 14 Gesäng a 6052 Versen den Epos vun de paterjottesche Lëtzebuerger Klengbierger, wéi de Rodange an iergendwéi och de Fuuss der woren. Ma well de Renert de Geck mat de Groussbierger hirer Wollefzegkeet gemaach, de Paschtéier schro an de Frack gegraff a munnech "onanstänneg" Witze gerappt huet, blouf d'Buch laang verkannt a gouf esouguer zenséiert.
Haut gët de Renert als dat gréisste Stéck Literatur a Lëtzebuerger Sprooch vum 19. Jorhonnert ugesinn. D'Gedicht ass literaresch a sproochlech fir seng Zäit nëmmen ze vergläiche mat de Romaner op Lëtzebuergesch um Enn vum 20. Jorhonnert.
De Méchel Rodange koum den 3. Januar 1827 zu Waldbëlleg op d'Welt. Mat 18 Joer goung en an d'Normalschoul an huet fir Schoulmeeschter geléiert. Ma dee Beruff huet säi Mann net erniert, dofir gouf en 1860 Kantonalpikär. 1854 huet e sech mam Madelän Leise bestued. No Stesel huet d'Famill an der Fiels, zu Fëschbech (?), Iechternach, Käerch a Wolz gewunnt. Si kruten zéng Kanner, vun denen déi meescht jonk gestuerwe sinn. Mat nëmmen 41 Joer ass de Rodange de 27. August 1876 a Clausen un enger aler Mokränkt gestuerwen.
Nieft dem Renert huet de Rodange Lëtzebuerger an däitsch Geleenheetsgedichter, Dem Léiweckerche säi Lidd iwwer de Bauerestand an der Zäit vun der Industrie, d'lëschtegt Theaterstéck Dem Grof Sigfrid seng Goldkuemer an eng autobiographesch Chronik von Waldbillig geschriwwen. Dat meescht dovunner gouf eréischt no sengem Doud publizéiert.
 
 

Vun der éischter Editou vum Renert vun 1872 ginn et verschidden Titelvarianten: eng anonym dréit just den  Numm vum Drécker (lénks), eng aner dréit den Numm vum Dichter a vum Librär, do ass och d'"7" an der Joereszuel changéiert. Et ginn och nach Ënnerscheder tëscht den Deckelen an Titelsäiten (Kollektioun: rh.)
 
 

Konkordanz vum Joseph Reisdoerfer

Jean Joris: 1867-1872 Une page d'histoire du Grand-Duché de Luxembourg, Lëtzebuerg 1888, Säit 3

Explikatiounen zu dene sëllechen Uspillunge kann een nosichen a Méchel Rodange: De Fuuss am Frack an a Maansgréisst. Komplett Editioun mat historeschen a politeschen Explikatioune vum Romain Hilgert. Éditions Guy Binsfeld, Lëtzebuerg 1987. 254 Säiten, 1375 Frang

Michel Rodange: Gesamt-Wierk. Redigéiert vum Cornel Meder, Edi-Center J.P. Krippler-Muller, Lëtzebuerg 1974, 846 Säiten.